TÜTÜN EKSPERLERİ DERNEĞİ

HARMANLARDA KULLANILAN BURLEY TÜTÜNLERİNİN ÖZELLİKLERİ

Harmanlarda kullanılan burley tipi tütünlerin ticari klasifikasyonu ve özellikleri

Burley tütünlerinin harmanlarda kullanılma amacının nedenleri bu tütünlerin vazgeçilmez 3 niteliğine bağlıdır.

  1. Burleylerin absorbsiyon yeteneğinin üstünlüğü
  2. Tütünlerin sigara doldurma kapasitelerinin randımanlı oluşları
  3. Yanıcılık vasıflarının iyi oluşu.

Bu vasıflar Burleylerin harmanlardaki önemini ve kıymetini arttırmaktadır.

Burley tütün yapraklarının görsel niteliklerini simgeleyen özelliklerini şöyle sıralayabiliriz.

Bitki üzerindeki ellerin özellikleri ve yaprağın boyutu: Örneğin bitkinin orta kısmından hasat edilen yaprakların boyutları en az 40 cm olmalıdır.Renk öncelikle düzgün, açık kahverengi, kırmızı turuncu ve parlak olmalıdır.Strüktür yapısı ve mekanik dayanıklığı : Yaprak dokusu az kalın, ince ve narin yapılı, elastikiyeti iyi, pürüzsüz yüzeyli, parlak olmalıdır.Virginialar gibi Burleylerinde neviyatlandırılması da kullanım amaçlarına, alıcı isteklerine göre farklı tarzda yapılmaktadır. Örneğin; bazı ülkeler aşağıda açıklamalarını yapmaya çalışacağımız standart yarı spesifik ve spesifik tasnif tarzları uygulamaktadırlar.

Basitleştirilmiş (standart) tasnif sisteminde tütünün yaprakları üç neviyata ayrılır.

I - NEVİYAT : Yüksek kaliteli tütünleri içerir. Genelde bu yaprakların boyutları 30 santimetrenin üzerinde olup az arızalı yani hastalık arızası % 10 ‘u, zararlıların yaptığı tahribat % 20 ‘yi, mekanik arızaları da % 20 ‘ye kadar olmalıdır. Yaprak renkleri başlıca kahverengi-turuncu, kahverengi veya kahverengi-kırmızıdır.
 

II - NEVİYAT : Orta dereceli yapraklardan oluşur. yaprak boyutları 20 cm ‘in üzerindedir. Arıza durumlarına gelince hastalıkların etkinliği % 20, trips tahribatı orta derecede ve mekanik arızalar da % 35 sınırlarını aşmamalıdır. Yaprak renkleri koyu kahverengi veya yeşilimsi kahverengi nüanslarda olabilirler.

III - NEVİYAT : Düşük kaliteli yapraklardan teşkil edilir. Renkler pek çok rengi içeren karmaşık olup düzgün değildirler. Arıza durumları da daha yüksek boyuttadır. Örneğin mekanik arızaların % 50, hastalık bulaşıklığının % 25 ve trips tahribatının da orta derecenin üstünde olması normal kabul edilmektedir.

Tabii bu sınıflara dahil edilemeyen tütünler, ayrı kalite kategorilerde toplanmaktadır. Bu kategoriler genelde siyah, çürük, küflenmiş vb. kırık tütünlerden oluşur.

Komşumuz Yunanistan’da burley tütünlerine daha seçkin bir klasifikasyon uygulanmaktadır. Bu uygulamada tütün elleri 5 sınıfa ayrılırlar.1.-dip, 2.- dip üstü, 3.-bitkinin ortasından aşağıya doğru olan yapraklar, 4.- bitkinin ortasından ucuna doğru olan ana yapraklar ve 5.- uç eller olarak kategorize edilir.

Bu ellerin her biri kendi arasında A , B , C olmak üzere 3 kalite kategorisi oluştururlar. Bunlardan;

  • A kategorisine giren yaprakların boyutları 30 cm ’den fazladır. Renkler burleylere has, düzgün kahverengidir ve arızasızdır. A kalite kategorisinde 5.sınıf ellerin yaprakları yer almaz.
  • B kategori sınıfında A kategorine giremeyen boyutta, tipik burley renginin dışına taşmış renkte olan açık sarı, yeşilimsi veya çok koyu kahverengi yapraklar girer. Görüleceği gibi bu neviyat daha düşük kalitedeki yapraklardan oluşturulur. Buraya 1. ve 5. ellerin yaprakları da uyumlu oldukları durumlarda dahil edilebilir.
  • C Kategorisinin yaprakları yeşil, koyu kırmızı-kahverengi,koyu kahverengi, kalın dokulu, hastalıklı ve çok arızalı, hatta kırık halde olabilirler

Burley tütünlerinin çok yeşil, bulaşıklık oranları yüksek ve küflenmiş olanları kesinlikle atılır.

Yunanistan’da burley tütünlerinin neviyat sayısı 13 ‘ e kadar ulaşır. ABD ve Zimbabve ’de burley tütünlerinin neviyat oluşturma işlemleri çok hedefli, seçkin, itinalı ve special tarzdadır.

Burada hasat elleri tanımları Virginialarda olduğu gibidir. Yani X , C , B , T dir.

Sadece kalite grupları ABD’de 5 ve Zimbabve ’de 4 ‘tür.

Amerika’da ;

  1. Seçkin (ekstra)
  2. Birinci kalite
  3. İyi
  4. Orta
  5. Düşük kalite

Zimbabve ‘de ;

  1. Zarif, nefis (ekstra)
  2. İyi kaliteli
  3. Yeterli kaliteli
  4. Düşük kaliteli sınıfları mevcuttur.

Her iki ülkede tütün yapraklarının renklerine göre ayırımı ve sembol simgeleri aşağıda verildiği gibidir.

Renk ABD Zimbabve
Sarı kahverengi L L
Açık kırmızı F O
Kırmızı R R
Koyu Kırmızı D S
Kahverengi-Kırmızı FR B
Yeşilimsi V V
Yeşil G G
Alacalı K K
Karışık M M