TÜTÜN EKSPERLERİ DERNEĞİ

HARMANCILIKTA KULLANILAN ÖZEL FABRİKASYON HATLARI

Harmancılıkta kullanılan özel fabrikasyon hatları

Amerikan tipi harmancılıkta bir taraftan sos + koku işlemlerini diğer taraftan harmanların özünü oluşturan Virginia, Burley, Meryland ve Oriental tütünlerinin treatment gereksinimlerini sağlayan ayrı ayrı üç hattan geçen bir akış şeması gerektirmektedir.

Bu Hatlar;

13.1 - Burley Hattı :

Burley tütünlerin işlemleri başında bir ek tav verilir. Sonra damarları alınır. Ardından damarsız yaprak parçaları kurutulup tavları alınır ve soslamaya hazır olmak üzere 130 -140 dereceye kadar ısıtılır. Bunun amacı nikotini parçalayıp Burley’ in içimini yumuşatmaktır. Sonra 60 - 70 dereceye kadar soğutulup soslama silindirinde %8 oranında soslanır ve 6 - 8 saat dinlendirilir. Aldığı sosu saptamak için proctor aparatında toaster denilen işleme tabi tutulur. Böylece harman kıyıma hazırlanmış olur.

13. 2 - Virginia Hattı :

Bu hat akış şemasının ikinci aşamasını oluşturur. Uygulama şöyle gerçekleşir. Önce Virginia tütünleri termo vakumda tavlandıktan sonra damarları ayırt edilir. Ardından %2-3 oranında soslanır ve Burley sistemi hattının akışı ile birleştirilir. Böylece zaten koku alma nitelikleri yüksek olan Burley ‘ler ikinci kez soslanmış olur ve harman kıyıma gider.

13. 3 - Oriental Hattı :

Daha önceden amerikan tipi harmanlara %10-15 oranında oriental tütünlerin katıldığını belirtmiştik. Kendi özellikleri gereği bu tütünlerde ( aşağıda belirtilecekler hariç ) damar alınmaz. Virginia tütünleri gibi düşük ısılar etkinliği ile ön tavlama yapılır. Sonra ayrı bir hatta uygun sosla hafif soslanır ve daha önce ayrı bir hatta birleşmiş olan Virginia + Burley harmanına karıştırılıp silolara gider.

Ayrıca harmancılıkta yeni yeni kullanılmaya başlanılan ve sigara fabrikası dışında da kurulabilen diğer bir hat ise damar hattıdır.

13.4 -Damar Hattı:

İri kıtalı tütünlerden olan Amerikan tipi harmanların tütünleri kalın damarlıdır. Zaten bu yüzden de harmanlara katılmadan önce yapraklardan damar ayrımı yapılır. Yapraklarda damar miktar oranları oldukça yüksektir ve Amerikan tipi sigara üretimi harmancılıkta ayrı bir hat oluşturur

Tütünlerden alınan damarlar daha sonra verilen %30 rutubette ezilip gerekli işlemi gördükten sonra Burley’ lere katılan kuvvetli bir sosla %6-7 oranında soslanır ve toaster işlemine tabi tutulur. Ardından 12-24 saat ara dinlendirilir. Harmana karıştırmadan önce ayrı olarak ince kıyılır.

Kıyımdan sonra 70-80 dereceye kadar ısıtılır. Ardından 50 dereceye kadar soğutulur ve harmana %10-12 oranında karıştırılır. Artık harman tümü ile kokulandırmaya hazırdır ve önceleri açıkladığımız sistemler vasıtası ile koku katkı işlemi uygulanır.

Oriental tipi harmanlardan damar hattı her ne kadar Türk tipi tütünlerin ince damarlı olduğu bir gerçek olsa da ülkemizde yetişen Semi Oriental gurubuna mensup olan ve daha iri bünyeli Trabzon ile Doğu ve Güneydoğu ‘da yetişen Adıyaman, Kozluk, Bucak, Yayladağ vb. gibi menşei tütünlerimizin damar oranları oldukça yüksektir. Bu menşeylerimize damar ayırma hattı uygulanmalıdır. Termo vakumdan çıkan bu tütünler açım makinelerin özel hazırlanmış kısmına kökler aynı yönde verilir.

                     Çevreyi İzleme Şeması 

Sinyal                Duyular (antenler)            Gözlemler

Işık                          Göz                           Görme

Titreşim                   Kulak                         İşitme

Basınç (ısı)               Deri                           Dokunma

?                              Dil                             Tatma

?                              Burun                        Koklama

Not : İnsanoğlu her zaman bilmediği bir olayın aslına ermeye özen göstermektedir. İşte yukarıda ki sorulara ulaşabilmek amacıyla en hassas duyu organlarını bile faaliyete geçirir. Böylece gözlemler bütünleşir. Amerikan tipi harmanlar bu hevesi gideren ve zevkleri bütünleştiren, yönlendiren bir hedeftir. Böylece Amerikan tipi harmanlar kanımızca hedefi (tam göbeğinden) 12 den vurmuştur.

Koku Kuvveti 

Ölçü : Başlangıç değeri (Threshold) = algılanabilecek en az konsantrasyon değeri

Katkı maddesi                                Koku türü                                      1 gramının etkilediği su litresi

Etanol                                                Alkol                                                               10

Butrik asit                                Hoş olmayan pis koku                                          42.000

Amil asetat                                Hoş meyve kokusu                                            200.000

Metil merseptan                    Oldukça nahoş ve keskin                                   50.000.000

Beta-jonon                                      Menekşe                                              143.000.000

2 metil-3 izobutil-pirazin     Paprika cinsi biber kokusu ( k .biber)                  500.000.000